Saturday, July 29, 2017

ಗೆಂಡೆದೇವ್ರು - ಆರು ಭಾಗದ ಲೇಖನದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಬರಹ

ಹನುಮಂತ ಹಾಲಿಗೇರಿಯವರ ಕಥಾಸಂಕಲನ ಗೆಂಡೆದೇವ್ರು ಒಂಭತ್ತು ಕತೆಗಳ ಒಂದು ಗುಚ್ಛ. ಕೇಶವ ಮಳಗಿಯವರ ಮುನ್ನುಡಿ ಮತ್ತು ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಹಾಗೂ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿಯವರ ಬೆನ್ನುಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಈ ಸಂಕಲನ ಕತೆಗಾರರ ಐದನೆಯ ಕೃತಿ. ಕೆಂಗುಲಾಬಿ, ಮಠದ ಹೋರಿ, ಕತ್ತಲಗರ್ಭದ ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಊರು ಸುಟ್ಟರೂ ಹನುಮಪ್ಪ ಹೊರಗ ಇವರ ಇನ್ನಿತರ ಕೃತಿಗಳು. ಬರವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಹುಮಾನ, ಪುರಸ್ಕಾರ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವುದು ಇವರ ಪರಿಚಯದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಸಂಕಲನದ ಮೊದಲ ಕತೆ ಸುಡುಗಾಡು ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಣ ಒಪ್ಪಮಾಡುವುದು, ಸುಡುವುದು, ಹೂಳುವುದು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲೇ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತದ್ದು. ದೊರೆರಾಜ ಅಥವಾ ದರಿಯನ ಇಡೀ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಲೇ ಈ ಕತೆ ಆತನ ದಾರಿದ್ರ್ಯ, ಜೀವನದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ದುರಂತವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಓದಿದ ಎಡೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬೇರೊಬ್ಬ ಕತೆಗಾರರ ಇದೇ ಬಗೆಯ ಕತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ಈ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲವಲವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಥನದ ಎಳೆ ಇರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದ್ದು ನಿರೂಪಣೆ ಸರಳ, ನೇರವಾಗಿದ್ದೂ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಹದ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕಲನದ ಉತ್ತಮ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು.

ಎರಡನೆಯ ಕತೆ ಅಲೈದೇವ್ರು ಇಷ್ಟವಾಗುವುದು ಅದರ ಆಶಯಕ್ಕಾಗಿ. ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಬಯಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಣ ಒಂದು ಸಂಘರ್ಷ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಇಂಥ ಕತೆಗಳು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಇವತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ನೇರಾನೇರ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಷ್ಟೇ ಇದೆ. ತೀರ ದೈನಂದಿನವನ್ನೇ ಕತೆಯಾಗಿಸಿದರೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿದಿನ ನಾವು ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದನ್ನೇ ಕತೆಯಾಗಿಸುವಾಗ ಕತೆಗಾರ ಅದು ಜನರಿಗೆ ಬೋರ್ ಹೊಡೆಸದಂತೆ ಕೆಲವು ತಂತ್ರಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಇವತ್ತು ವರದಿ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಟೋರಿ ಆಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರದಿ ಕೂಡ ರೋಚಕ, ಕೌತುಕಮಯ ಆಗಿರಬೇಕೆಂಬ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿರುವ ಪತ್ರಿಕಾವರದಿಗಳ ಎದುರು ಕಥನದ ಮಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರತ್ವ ಮೆರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೂರನೆಯ ಕತೆ ದೇವಸಗ್ಗ ಒಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಡೆ, ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಸುತ್ತ ಇದ್ದರೂ ಇನ್ನೊಂದು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಯಿಂದ ರೋಸಿ ಹೋದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಮುಗ್ಧವಾಗಿ, ಸರಳವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವವರ ಜೀವನ ಶೈಲಿಗೆ ಮಾರು ಹೋಗಿ ಅವರೊಂದಿಗೇ ಬದುಕುವ ಕನಸು ಕಾಣುವುದರ ಕತೆ ಕೂಡಾ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ತೀರ ಹಳೆಯ ವಸ್ತುವಾದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ತೀರ ಆದರ್ಶದ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಗಷ್ಟೇ ಸಂದುಹೋಗುವಂತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕ ತಾನು ಚರಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೇ ಕತೆಯ ವಿಡಂಬನೆ ಕೂಡ ಇರುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ. ಈ ಕತೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಕತೆಗಾರರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೊಗಸು ತುಂಬಿದೆ. ಈ ಕತೆ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಮೈತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇಂಥ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಕತೆಯ ಆಕೃತಿ ಎಲ್ಲಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಇದು ಸಂಕಲನದ ಇನ್ನೊಂದು ಉತ್ತಮ ಕತೆಯಾಗಿ ಮೈತಳೆದಿದೆ.

ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕತೆ ಗಂಡು ಜೋಗ್ಯಾ ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಜೋಗತಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಜೋಗಯ್ಯ ಗಂಡು. ಅವನ ಸಹಜ ಆಸೆಯಾದ ಮದುವೆ, ಮಕ್ಕಳು, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಕತೆಯ ನಿರೂಪಕ ಒತ್ತಾಸೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದನ್ನು ಹೇಳುವ ಪುಟ್ಟ ಕತೆಯಿದು. ಈ ಕತೆಯ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ಗಿಮ್ಮಿಕ್ಕುಗಳಿಲ್ಲ. ಸರಳ ನೇರ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಚೊಕ್ಕವಾಗಿ ಮುಗಿಯುವ ಕತೆ ಮನಸೆಳೆಯುವುದು ಅದರ ಆಶಯದಿಂದಾಗಿಯೇ.

ಐದನೆಯ ಕತೆ ಕರ್ಕಿಬೇರು. ಈ ಕತೆ ಒಂದು ನೆಲೆಯಿಂದ ನಿರಂಜನರ ಕೊನೆಯ ಗಿರಾಕಿ ಕತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಬಡತನ, ಕಾಮ-ಪ್ರೇಮದ ಆಕರ್ಷಣೆ, ನಡುವೆ ಅತಂತ್ರಗೊಂಡ ಬದುಕು ಮತ್ತು ದುರಂತದ ಅಂತ್ಯ ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ಹಂದರ. ವಸ್ತುವಿನ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊಸತೇನಿಲ್ಲ. ಊರಿಗೆ ಹೇರ್‌ಪಿನ್ನು, ಟಿಕ್ಲಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾರಿಕೊಂಡು ಬರುವಾತ ಕೂಡ ಕನ್ನಡದ ಹಲವಾರು ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಒಬ್ಬ ಸಾಬಿಯೇ. ಹೊಸತೇ ಆದ ಜಗತ್ತೊಂದು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಯಾವ ಸಾಹಸಕ್ಕೂ ಹೋಗದೆ ಹಳೆಯ ಜಾಡಿನಲ್ಲೇ ಸಾಗುವ ಕಥಾನಕವಾದರೂ ಇಲ್ಲಿನ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೊಗಡಿದೆ. ದುರಂತ ಮನಕಲಕುವಂತೆ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಕತೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಇರುವುದು ಇದರಲ್ಲಿಯೇ.

ನಿಮ್ಮಿ ಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕತೆಗಾರರಿಗೇ ಇದು ತೀರ ಎಳಸು ಕತೆ ಎನ್ನುವ ನಿಲುವಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಈ ಕತೆ ಒಂದು ಘನತೆಯೊಂದಿಗೇ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತು ಬರುವ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ನೈಜವೆನಿಸುವ ಅಂಶಗಳಿದ್ದೂ ಶತ್ರುಗಳು ಕಾಡತೂಸು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎನ್ನುವಂಥ ವಿವರ ಒಂದೆಡೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಡತೂಸು ಬಳಸುವುದು ನಕ್ಸಲರು ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಬಲ್ಲರು. ಸುಸಜ್ಜಿತ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಕಾಡತೂಸು ಬಳಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲವೆ? ಕತೆಗಾರರು ಇಂಥ ಅಂಶಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಹಳಸಲು ಮಾತು, ವಿವರ, ವದಂತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು ನಿರೂಪಣೆ ಹದ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.

ಗೆಂಡೆದೇವ್ರು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾಸ್ಯ, ವಿಡಂಬನೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿದೆ. ಹಾಸ್ಯದ ಮೂಲಕ ಮನುಷ್ಯನ ‘ದೇವರು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ’ ಚಟವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಬದುಕಿನ ಅಗತ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಕತೆ ನವಿರಾಗಿ ಹರಿದು ಮುಕ್ತಾಯ ಹಾಡುವುದು ಸುಂದರವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.

ಪಿಡುಗು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕರ್ಕಿಬೇರು ತರದ್ದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪಾದನೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿ ಪಡೆಯುವ ಕತೆ.

ನಾಗಬಲಿ ಕತೆ ಆಧುನಿಕತೆ, ಪ್ರಗತಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಬಲಿಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದೂ ದೇವಸಗ್ಗದ ವಸ್ತುವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಹೊಸತನವನ್ನು ಮೆರೆಯುವ ವಸ್ತು, ನಿರೂಪಣಾ ಶೈಲಿ, ಜೀವನದೃಷ್ಟಿ ಇಲ್ಲ. ಅದೇ ಮುಳುಗಡೆ, ರಸ್ತೆಯಗಲ, ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ, ಬಡತನ, ಕೋಮು ಘರ್ಷಣೆ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳಿದ್ದು ಈಗಾಗಲೇ ಇನ್ನಿತರರ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ವಸ್ತು ಪ್ರಪಂಚವೇ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎದುರಾಗುವುದು ನಿರಾಸೆಯನ್ನೆ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

No comments: